پرسش :

در مورد زكات دادن علي (علیه السلام) در حال ركوع چرا ضماير افعال به صورت جمع آمده است در حالي كه حضرت يك نفر بودند؟

پاسخ :
در محاورات عرفي خودمان نيز اين نكته به طور معمول وجود دارد؛ مثلاً در صدد تجليل برآمده و مي‏گوييم آنان كه مدال طلا را در المپيك رياضي به خود اختصاص دادند، مايه افتخار كشور ما هستند و يا وقتي شخص مهمي برايسخنراني مي‏آيد، مي‏گويند: ايشان تشريف آوردند و... .
اين در حالي است كه در هر دو صورت يك نفر بيشتر مطرح نيست؛ هم برنده مدال طلا يك نفر بوده و هم سخنران يك نفر بيشتر نبوده است؛ ولي با لفظ جمع از آنان ياد مي‏شود. در سخنان بزرگان، رهبران و شخصيت‏ها اين گونهتعبيرات فراوان ديده مي‏شود و به خاطر اجتناب از صراحت و نوعي كنايه‏گويي به اين شيوه دست مي‏يازند. درخطبه‏هاي نهج‏البلاغه نيز اين شيوه فراوان يافت مي‏شود؛ مثلاً در مورد «فدك» مي‏فرمايند: شحّت عليها نفوس قوم وسخت عنها نفوس قوم آخرين ؛ گروهي بر آن بخل و حسادت ورزيدند و گروهي نسبت به آن سخاوت ورزيده و چشمپوشيدند»، (نهج البلاغه، نامه 45). در حالي كه مي‏دانيم يك نفر غاصب بوده و يك نفر از آن چشم پوشيده است.
eporsesh.com